5 چیزی که اغلب افراد در مورد تجربه کاربری نمی دونن

بیشتر افراد بعضی از واقعیت‌های تجربه کاربری رو نمیدونن که توی این مطلب من به ۵ تا از اونها اشاره میکنم.

تصویر مطلب

خیلی از مردم ابهاماتی در مورد تجربه‌کاربری دارن که باعث شده نسبت به اهمیت اون بی‌تفاوت باشن. توی این مطلب ۵ تا از رایج‌ترین چیزهایی که خیلی ها در مورد تجریه‌کاربری نمیدونن رو بهتون معرفی می‌کنم.

طراح تجربه‌کاربری با گرافیست یا برنامه‌نویس فرق داره!

این مهمترین اشتباه و شاید هم رایج‌ترین اونها باشه که اغلب مردم طراح تجربه‌کاربری رو همون طراح گرافیست یا برنامه نویس همه‌کاره می‌بینن. برای اونها لزوم وجود یه همه‌کاره دیگه بین سایر اعضای تیم مشخص نیست و به همین دلیل احساس می‌کنن نیازی به حضور یه طراح تجربه‌کاری ندارن.

توجه یه طراح تجربه‌کاربری بیشتر متوجه جنبه‌های بیزینسی محصول شماست.

شاید در نگاه اول خیلی تفاوتی بین یه برنامه‌نویس یا گرافیست با طراح تجربه‌کاربری دیده نشه. ممکنه شما فکر کنید یه طراح تجربه‌کاربری لابد مهارت‌هایی مثل یه طراح وب سایت داره. مثلا HTML, CSS, PHP, jQuery, Photoshop. اما در واقع توجه یه طراح تجربه‌کاربری خیلی بیشتر متوجه جنبه‌های بیزینسی محصول شماست. بعضی از مهارت‌های یه طراح تجربه‌کاربری به اختصار اینها هستن:

  • تحقیقات بازار
  • استراتژی تولید و نگهداری محتوا (بازاریابی محتوا)
  • مصاحبه با کاربر
  • جمع آوری و سازمان دهی آمار‌ها
  • بهینه‌سازی نرخ تبدیل کسب و کار
  • ایجاد شخصیت برای برند و محصول
  • تولید ترمینولوژی و طبقه بندی
  • تعیین امکانات و پیش نیاز‌ها
  • وایرفریم، گرافیک و رابط کاربری
  • طراحی تعاملی
  • معماری اطلاعات
  • کاربردپذیری
  • هماهنگی و پاسخ
  • و ...

اگه خوب به این مهارت‌ها توجه کنید می‌بینید که جز در یک مورد هیچ شباهتی بین یه طراح تجربه‌کاربری با برنامه نویس یا گرافیست نیست. تجربه‌کاربری بیشتر به جنبه‌های کارکردی و بیزینسی توجه داره. به عنوان مثال استراتژی محتوا به عنوان یکی از المنت‌های بسیار مهم در SEO (بهینه‌سازی برای موتور‌های جستجو) شناخته می‌شه. یا بهینه‌سازی نرخ تبدیل یکی از فاکتور‌های مهم و اثرگذار در سودهی کسب و کار شماست. یا اینکه تولید شخصیت برای محصول بخش مهمی از روند برندینگ و بازاریابی به حساب میاد.

من تلاش می‌کنم حتما در یه مطلب جداگانه لیست تمام مهارت های کلیدی یه طراح تجربه‌کاربری رو در اختیار شما قرار بدم.

تجربه‌کاربری نزدیک به ۷ دهه قدمت داره

خیلی‌ها فکر می‌کنن تجربه‌کاربری یه موضوع جدیده که طی چند سال اخیر روی زبون‌ها افتاده. من برای روشن تر شدن این موضوع، به توضیحی که به عنوان تاریخچه طراحی تجربه‌کاربری در ویکیپدیای انگلیسینوشته شده اکتفا می‌کنم.

ریشه طراحی تجربه‌کاربری به علم آرگونومی و عوامل انسانیبر می‌گرده که تقریبا از ۱۹۴۰ میلادی (۱۳۱۹ شمسی)، یعنی بیش از ۷۰ سال پیش شروع شده و روی موضوع تعامل انسان با ماشین، محیط متنی و روش طراحی سیستم‌هایی که تجربه‌کاربر رو شکل میدن تمرکز داره. با شروع نفوذ کامپیوتر در اوایل ۱۹۹۰ میلادی به محیط کار، تجربه‌کاربری تبدیل به مهمترین دغدغه طراحان شد. از اون به بعد بود که Donald Normanواژه طراحی تجربه‌کاربری رو در سطح وسیع دانشی مطرح کرد و امروزه این رشته مشترکات زیادی با طراحی کاربر محور و همینطور تعامل انسان و رایانه داره.

بنابراین طراحی تجربه‌کاربری بیش از ۷ دهه مورد توجه همه طراحان سیستم‌ها، مخصوصا سیستم‌های تجاری بوده که قراره تجربه‌ایی رو برای کاربرانشون رقم بزنن. این به این معنیه که اگر ما امروز تازه متوجه چنین موضوعی شدیم، باید اون رو یکی از مهمترین دلایل عدم رشد کافی در صنعت نرم افزار و وب بدونیم. نه اینکه باهاش مقابله کنیم یا فکر کنیم خیلی هم مهم نیست.

تجربه‌کاربری فازی اتفاق می‌افته

بدترین ابهامی که در مورد تجربه‌کاربری وجود داره و اغلب منجر به مخدوش شدن فرایند طراحی می‌شه اینه که فکر کنید تجربه‌کاربری رو می‌شه در یک مرحله و با یک سری پیش فرض‌های ذهنی خود طراح به انجام رسوند. من خیلی زیاد می‌بینم که یه طراحی میشینه و با خودش تصمیم می‌گیره که چی درسته و چی غلط!

تجربه‌کاربری در طی فاز‌های مختلف و گام به گام با کاربر طراحی می‌شه.

همونطور که از اسم «طراحی تجربه‌کاربری» مشخصه، ما به دنبال طراحی بخشی از تجربه‌کاربر هستیم. هیچ ابزاری برای شناخت دقیق و ۱۰۰٪ کاربران وجود نداره. بنابر این برای روند طراحی تجربه‌کاربر در واقع بیشتر یه روند بهینه‌سازیه تا طراحی. بعبارتی طراحی تجربه‌کاربر، طی فاز‌های مختلف و گام به گام با کاربر طراحی می‌شه.

تجربه‌کاربری بر اساس بازخورد کاربران طراحی می‌شه

من خیلی با این موضوع برخورد می‌کنم که وقتی به عنوان متخصص تجربه‌کاربری با یه گروهی شروع به کار می‌کنم، ازم می‌خوان که بشینم و تجربه‌کاربر رو با تکیه به نظرات خودم روی یه کاغذ بهشون نشون بدم. واقعا کار سختیه که در اون لحظه بخوام بهشون بگم همچین چیزی ممکن نیست! چون اغلب باعث می‌شه به خودشون بگن: «پس اصلا چه نیازی به طراح تجربه‌کاربری دارن؟».

تجربه‌کاربر طراحی، سپس بر اساس بازخورد‌های خودش بهینه‌سازی می‌شه.

تجربه‌کاربر رو باید هر روز بهینه‌سازی کرد. این بهینه‌سازی هم اغلب با استفاده از بازخورد‌هایی که از خود کاربران گرفته شده انجام می‌شه. کاری که طراح انجام می‌ده آنالیز این بازخورد‌ها، کشف نیاز‌ها در دل بازخورد‌ها، و پیدا کردن راه حلی برای پاسخ دادن به این نیاز‌هاست.

اگر یه طراح تجربه‌کاربری بشینه و همه اون چیزی که به نظر خودش درسته رو اجرا کنه، در واقع این خودش مخالف اصول تجربه‌کاربریه. چون نیاز‌های کاربران هر روز در حال تغییره و ما نمی‌تونیم ۱۰۰٪ به دانش قبلی خودمون متکی باشیم. این موضوع مثل نوشتن چند خط CSS نیست که بشه بدون داشتن دانش کافی از نسخه ۳، به هر ترتیب کار رو انجام داد و یا بدنبال یه ترفند جایگزین باشیم. همینطور نمی شه توی اینترنت سرچ کرد و راه حل رو پیدا کرد.

تجربه‌کاربری برای کسب و کارهای کوچک هم ضروریه

اینکه فکر کنیم اهمیت دادن به تجربه‌کاربر فقط خاص تجارت‌های کلان و یا شرکت‌های بزرگی مثل اپل و یا گوگل هست از اون ابهاماتیه که به رشد صنعت در کشور آسیب وارد می‌کنه.

در واقع من فکر می‌کنم موضوع عکس اینه. اگه شرکت‌های بزرگ امروزی در دوران شروع کار خودشون به تجربه‌کاربری توجه نداشتن، هیچ وقت اینقدر بزرگ نمی شدن. به عنوان مثال شاید بد نباشه به ۱۰ چیزی که گوگل فکر می‌کنه درستهنگاهی داشته باشید. احتمالا برای شما جالب خواهد بود اگر ببینید که توجه به تجربه‌کاربر، از همون ابتدای شروع به کار (حدود ۱۵ سال پیش)، اولین چیزی بوده که گوگل فکر می‌کرده درسته.

البته من می‌دونم که برای کسب و کارهای کوچیک، دغدغه دستمزد متخصصین تجربه‌کاربری مسئله مهمیه. اما همونطور که شما برای استخدام یه برنامه نویس لازم نیست حتما سراغ Scott Meyers برید، می‌تونید یه طراح تجربه‌کاربری در سطح کسب و کار خودتون استخدام کنید. هرچند برای استخدام طراح حرفه‌ایی تر هم راه‌های دیگه‌ایی مثل گرفتن مشاوره موردی، کار پروژه‌ایی و غیره وجود داره که به شما به عنوان یه کسب و کار کوچیک اجازه می‌ده از این متخصصین بهره مند باشید.

در نتیجه لزوم یه متخصص تجربه‌کاربری در کنار یه کسب و کار کوچیک، به مراتب و از جهاتی بسیار مهمتر از شرکت‌های بزرگه. چون رقابت بین شرکت‌های کوچیک و بزرگ به مراتب جدی تر به نظر میرسه و اینجاست که توجه به تجربه‌کاربر به کمک شما میاد.

حرف آخر

مطالبی که ما می‌نویسیم درواقع یک سری مشاوره‌های رایگان هستن برای شما که میخوایید کسب و کار دیجیتالی‌تون رو توسعه بدید. اگه می‌خوایید همیشه در جریان آخرین مطالب نوشته شده قرار بگیرید، می‌تونید یکی از دو کار زیر رو انجام بدید:

به جمع ۱۱۷۰۰ مشترک خبرنامه ما بپیوندید کانال تلگرام مارو دنبال کنید


دیدگاه های شما

ما یه جامعه آنلاینیم و اینها فقط صدای یک بلاگر نیست. بنابر این حالا وقتشه که شما هم دیدگاه خودتون رو با دیگران به اشتراک بگذارید.

ما همه نظرات رو میخونیم، اما فقط اگه سوال پرسیده باشید پاسخ میدیم. چون فکر میکنیم همه نظرات مخالف و موافق به شکلی مطرح و درست هستن.

تصویر گراواتار
ارسال دیدگاه
انصراف از پاسخ
آدرس ایمیل فقط به منظور جلوگیری از ارسال هرزنامه هاست و تنها نام شما به نمایش درمیاد. عکس شما هم از طریق Gravatar شناسایی می شه.
میخوام از نظر سایر کاربرا مطلع بشم

میثم
۱۵ دی ۱۳۹۴ ۱۶:۲۱ میثم

خیلی عالی بود؛ باید اعتراف کنم که تا حالا نمیتونستم برای دیگران مهارتهای یه ux designer رو نام ببرم با این که خیلی وقته دارم این کارو انجام میدم  ;) <3


بابک
۰۴ آبان ۱۳۹۳ ۲۲:۴۱ بابک

اتفاقا چند وقت پیش این سوال برای من پیش اومده بود که هنوز هم فیلد تکرار رمز عبور رو باید جلوی کاربر نشون بدیم یا از دکمه نمایانگر رمز عبور استفاده کنیم !
واقعا گاهی لازمه از تجربه های کاربران مطلع بشیم ... یا از کسی که کارش طراحی رابط کاربری و بیان تجربه کاربری است سوال کنیم


آرش بهرانی فر
۲۸ امرداد ۱۳۹۳ ۱۵:۲۰ آرش بهرانی فر

آقا شما واقعا برای وب فارسی نعمت هستید. مطالبتون رو من خیلی دوست دارم. یه چیزایی رو دارید مینویسید که چند ساله جاشون توی وب ما خالی بوده. امیدوارم به این کارتون ادامه بدید و همینطوری مقالات خوب بنویسید. فقط یه کم توی مطالب اگه مثال های عملی تری بزنید بهتره. مثلا بگید تو واقعیت مثال اشتباهاتی که شده چه چیزایی هست. اینطوری آدم بهتر می فهمه کجا رو اشتباه کرده.


میرشکاری
۲۴ فروردین ۱۳۹۳ ۰۱:۲۱ میرشکاری

عالی بود خیلی استفاده کردم. وب سایتتون واقعا حرف نداره. تبریک می گم.


محمد رحیم جمشیدی
۲۲ فروردین ۱۳۹۳ ۰۸:۰۹ محمد رحیم جمشیدی

درود ممنونم یک یک راست رفتید سر اصل مطلب

"تجربه کاربری" با "نظام انتظارات" رو به رشد افراد و جوامع ارتباط معناداری دارند که بهتر است این مسئله کار شود

جمشیدی

مشترک مشاوره‌های رایگان بشید

آدرس ایمیل‌تون رو وارد و هر ۳ یا ۴ هفته یه سری مشاوره های رایگان ما رو دریافت کنید. ضمنا ما هم مثل شما از اسپم متنفریم.

یا اینکه نه منصرف شدم

آخ! دیدید داشت یادمون می‌رفت؟

ما هنوز نمیدونیم شما رو باید چی صدا بزنیم، این بد نیست؟

و یا انصراف